ماکروگلوبولینمی والدنشتروم چیست؟

معرفی بیماری

ماکروگلوبینمی والدنشتروم یک بدخیمی نادر و مزمن از رده لنفوپرولیفراتیو است که در طبقه‌بندی لنفوم‌های غیرهوچکینی با سیر آهسته قرار می‌گیرد. این بیماری برای نخستین‌بار توسط «یان والدنشتروم» توصیف شد و ویژگی اصلی آن، تجمع سلول‌های لنفوسیتی با تمایز پلاسماسلی در مغز استخوان همراه با تولید یک ایمونوگلوبولین M مونوکلونال در گردش خون است. IgM به دلیل وزن مولکولی بالا، اثرات پاتولوژیک خاصی ایجاد می‌کند که بسیاری از علائم بالینی بیماری مستقیماً به آن مربوط هستند.
سلول‌های درگیر در این بیماری نه کاملاً لنفوسیت بالغ محسوب می‌شوند و نه پلاسماسل کامل، بلکه در مرحله‌ای میانی از تمایز قرار دارند. همین ویژگی سبب می‌شود که ماکروگلوبینمی والدنشتروم از نظر بیولوژیک و بالینی، جایگاهی متمایز از بیماری‌هایی مانند مولتیپل میلوما یا لوسمی لنفوسیتی مزمن داشته باشد.

اپیدمیولوژی و ویژگی‌های جمعیتی

ماکروگلوبینمی والدنشتروم یک بیماری نادر محسوب می‌شود و شیوع آن در جمعیت عمومی پایین است. این بیماری عمدتاً در سنین بالا تشخیص داده می‌شود و میانگین سنی بیماران در زمان تشخیص حدود ۶۵ تا ۷۰ سال است. بروز آن در مردان بیشتر از زنان گزارش شده و تفاوت‌های نژادی نیز در شیوع بیماری مشاهده شده است، به‌طوری که در جمعیت‌های اروپایی‌تبار شیوع بالاتری دارد. با توجه به ماهیت مزمن و آهسته بیماری، بسیاری از بیماران سال‌ها بدون تشخیص باقی می‌مانند تا زمانی که علائم بالینی آشکار شوند.

پاتوژنز و مبانی مولکولی بیماری

در سطح سلولی، منشأ ماکروگلوبینمی والدنشتروم یک سلول B پس‌زایشی است که توانایی تمایز ناقص به سمت پلاسماسل را حفظ کرده است. این سلول‌ها در مغز استخوان تجمع پیدا می‌کنند و با ترشح مداوم IgM مونوکلونال، زمینه بروز علائم سیستمیک را فراهم می‌کنند.
در بیش از ۹۰ درصد بیماران، جهش نقطه‌ای MYD88 L265P شناسایی می‌شود. این جهش باعث فعال‌سازی مسیرهای سیگنالینگ داخل‌سلولی، به‌ویژه مسیر NF-κB، می‌شود که در نهایت منجر به افزایش بقا، تکثیر و مقاومت سلول‌های بدخیم در برابر آپوپتوز می‌گردد. وجود این جهش نه‌تنها از نظر پاتوژنتیک اهمیت دارد، بلکه در تشخیص افتراقی و انتخاب درمان نیز نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا می‌کند.
علاوه بر MYD88، جهش‌هایی در ژن CXCR4 نیز در بخشی از بیماران دیده می‌شود. این جهش‌ها با بار توموری بالاتر، سطح IgM بیشتر و پاسخ درمانی ضعیف‌تر به برخی داروهای هدفمند همراه هستند و می‌توانند بر پیش‌آگهی بیماری تأثیر بگذارند.

تظاهرات بالینی

بسیاری از بیماران در مراحل اولیه بیماری بدون علامت هستند، اما با پیشرفت بیماری، علائم به‌تدریج بروز می‌کنند. شایع‌ترین شکایت بیماران احساس خستگی مزمن است که عمدتاً ناشی از آنمی می‌باشد. ضعف عمومی، کاهش تحمل فعالیت و تنگی نفس در فعالیت‌های روزمره نیز به‌طور مکرر گزارش می‌شود.
یکی از مهم‌ترین و بالقوه خطرناک‌ترین تظاهرات بیماری، سندرم افزایش ویسکوزیته خون است. این وضعیت می‌تواند با علائمی مانند تاری دید، سردرد، سرگیجه، اختلال تمرکز، خواب‌آلودگی و در موارد شدید اختلال سطح هوشیاری همراه باشد. خونریزی‌های مخاطی، به‌ویژه از بینی و لثه، نیز در این بیماران مشاهده می‌شود و ناشی از اختلال عملکرد پلاکت‌ها در حضور IgM بالا است.
نوروپاتی محیطی یکی دیگر از تظاهرات قابل توجه بیماری است که معمولاً به‌صورت بی‌حسی، گزگز یا ضعف پیشرونده در اندام‌ها بروز می‌کند. این حالت اغلب نتیجه اثرات ایمنی IgM علیه اجزای میلین اعصاب محیطی است. در برخی بیماران، بزرگی طحال، کبد یا غدد لنفاوی نیز دیده می‌شود که بازتابی از ماهیت لنفوپرولیفراتیو بیماری است.

تشخیص ماکروگلوبینمی والدنشتروم نیازمند ترکیب یافته‌های بالینی، آزمایشگاهی و پاتولوژیک است. در آزمایش خون، معمولاً آنمی نرموستیک نرموکروم مشاهده می‌شود و سرعت رسوب گلبول‌های قرمز به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است. بررسی الکتروفورز پروتئین سرم وجود یک پیک مونوکلونال از نوع IgM را نشان می‌دهد که با ایمونوفیکسیشن تأیید می‌شود.
بررسی مغز استخوان نقش کلیدی در تشخیص دارد و ارتشاح توسط لنفوسیت‌های کوچک، سلول‌های پلاسماسیتوئید و پلاسماسل‌ها را نشان می‌دهد. مطالعات ایمونوفنوتایپی معمولاً بیان مارکرهای B-cell مانند CD19 و CD20 را تأیید می‌کنند و وجود CD138 در جمعیت پلاسماسلی قابل مشاهده است. شناسایی جهش MYD88 L265P به‌عنوان یک نشانگر مولکولی مهم، تشخیص را تقویت کرده و در افتراق این بیماری از سایر نئوپلاسم‌های مشابه کمک‌کننده است.

تشخیص افتراقی

ماکروگلوبینمی والدنشتروم باید از شرایطی مانند MGUS از نوع IgM، مولتیپل میلوما، لوسمی لنفوسیتی مزمن و لنفوم‌های ناحیه مارژینال افتراق داده شود. تفاوت اصلی با MGUS در وجود علائم بالینی و میزان ارتشاح مغز استخوان است، در حالی که در مولتیپل میلوما معمولاً IgM نقش غالب ندارد و ضایعات استخوانی شایع‌تر هستند.

اصول درمان و زمان شروع آن

نکته مهم در مدیریت ماکروگلوبینمی والدنشتروم این است که همه بیماران در زمان تشخیص نیاز به درمان ندارند. در بیماران بدون علامت یا با علائم خفیف، رویکرد «پایش فعال» توصیه می‌شود. درمان زمانی آغاز می‌شود که علائم بالینی معنی‌دار مانند آنمی علامت‌دار، سندرم افزایش ویسکوزیته، نوروپاتی پیشرونده یا درگیری ارگان‌ها ظاهر شود.
در موارد اورژانسی مانند افزایش شدید ویسکوزیته، پلاسمافرز به‌عنوان یک اقدام فوری برای کاهش سطح IgM به‌کار می‌رود. درمان‌های دارویی شامل آنتی‌بادی‌های مونوکلونال ضد CD20، مهارکننده‌های مسیر BTK و ترکیبات شیمی‌درمانی با شدت ملایم هستند که انتخاب آن‌ها بر اساس وضعیت بالینی و ویژگی‌های مولکولی بیمار انجام می‌شود.

جمع بندی نهایی

ماکروگلوبینمی والدنشتروم یک نئوپلاسم پیچیده و چندوجهی از سلول‌های B است که تشخیص و درمان آن نیازمند درک عمیق از مبانی بالینی، پاتولوژیک و مولکولی بیماری می‌باشد. شناخت دقیق مکانیسم‌های ایجاد علائم، افتراق صحیح از بیماری‌های مشابه و انتخاب درمان مناسب، نقش اساسی در بهبود کیفیت زندگی و پیش‌آگهی بیماران ایفا می‌کند.

ساعت کاری آزمایشگاه:

شنبه تا چهارشنبه 7:30 صبح تا 22
پنجشنبه 7:30 صبح تا 20

 

شماره تماس پذیرش: 05138401242 – 05138462978

لینک های مرتبط:

همکاری با ما
تماس با ما 
درباره ما

آدرس آزمایشگاه:

مشهد، خیابان احمدآباد، خیابان محتشمی 1، ساختمان شفا

حقوق مالکیت معنوی این وب سایت برای آزمایشگاه سمش محفوظ است./ طراح نجمه زارعی مقدم

ماکروگلوبولینمی

دکتر سمانه  فیضی در سال 1367 موفق به اخذ مدرک پزشکی عمومی خود از دانشگاه علوم پزشکی مشهد شده اند و بعد از گذراندن طرح و تعهد خدمت خود در سال 1376 موفق به اخذ مدرک دکتری تخصصی پاتوبیولوژی از دانشگاه علوم پزشکی مشهد شده اند.

در دوره گذراندن ضریب k خود بعنوان مدرس در دانشکده داندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد مشغول تدریس بوده اند.

و بعد از ان دوره بعنوان پاتولوژیست در آزمایشگاه بالینی مشهد  مشغول فعالیت بوده اند.

و هم اکنون بعنوان موسس آزمایشگاه شمس در خدمت مراجعین و همکاران گرامی می بآشد.

دکتر پروانه حکیمی فر در سال 1366 موفق به اخذ مدرک پزشکی عمومی خود از دانشگاه علوم پزشکی مشهد شده و بعد از گذراندن طرح و فعالیت در زمینه پزشکی در مشهد در سال 1374 موفق به اخذ مدرک دکتری تخصصی پاتوبیولوژی شده و بعد از گذراندن ضریب k خود  به استان هرمزگان مراجعت کرده و در دانشگاه علوم پزشکی بندرعباس  بعنوان هیئت علمی مشغول به فعالیت و تدریس تا سال 1397 بوده است.

 5 سال ازمدت فعالیت علمی خود را در دانشگاه علوم پزشکی تبریز بعنوان هیئت علمی مشغول به فعالیت بوده است

در این مدت همزمان در ازمایشگاه های بالینی  بعنوان پاتولوژیست  فعالیت کرده و از سال 1399 تا کنون در ازمایشگاه تخصصی شمس بعنوان مسوول فنی در خدمت مراجعین و همکاران گرامی می باشند

بیمار محترم، توجه فرمایید که جهت دریافت جواب آزمایش خود به صورت آنلاین به نام کاربری و پسورد نیاز دارید. نام کاربری شما شماره درج شده در انتها برگه پذیرش و پسورد شما شماره موبایلتان میباشد.